GÜNCEL:
Engellileri yakından ilgilendiriyor

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası 10. maddesinin “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” diyen Antalya Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası İdari Müdürü Hakan Ataç, engelli bireyleri yakından ilgilendiren vergi, gümrük,sgk ve sosyal hizmetler mevzuatları hakkında bilgilendirme yaptı.

 Ek:12.9.2010-5982/1 maddesi ile çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile mamul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmadığını belirten Hakan Ataç, “Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadır. Hükmü yer almaktadır.5378 sayılı Özürlüler Kanunu 7.7.2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu Kanunun amacı; özürlülüğün önlenmesi, özürlülerin sağlık, eğitim, iyileştirme, istihdam, bakım ve sosyal güvenliğine ilişkin sorunlarının çözümü ile her bakımdan gelişmelerini ve önlerindeki engelleri kaldırmayı sağlayacak tedbirleri alarak topluma katılımlarını sağlamak ve bu hizmetlerin koordinasyonu için gerekli düzenlemeleri yapmaktır” dedi.

 Ataç, “Bu noktada vergi ve gümrük mevzuatlarında yapılan düzenlemelerle de engelleri nedeniyle bazı zorluklar yaşayan özürlülerin, hem ekonomik yönden desteklenmesi, hem de sosyal ve ekonomik hayata katılımlarının ve uyumlarının sağlanması amaçlanmıştır” şeklinde konuştu.

 ÖZÜRLÜLERE YÖNELİK KANUNLAR NELER?

Özürlülere sağlanan haklara ilişkin olarak vergi, gümrük, sgk, sosyal hizmetler mevzuatımızdaki yasal düzenlemelerin yer aldığı kanunları sıralayan Ataç, “Bunlar

Gümrük Kanunu, Özel Tüketim Vergisi Kanunu, Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu,

Katma Değer Vergisi Kanunu, Emlak Vergisi Kanunu, Gelir Vergisi Kanunu, SGK Kanunu ve Sosyal Hizmetler Kanunu olarak sıralayabiliriz” dedi.

 GÜMRÜK KANUNU’NDA SAĞLANAN HAKLAR NELER?

“Özürlüler ile ilgili yukarıda belirttiğimiz kanunlarda yer alan yasal düzenlemeler sırasıyla aşağıdaki gibidir” diyen Ataç, “Gümrük Kanunu’nda Sağlanan Haklar:

 Gümrük Kanunu’nun 167/12 “Diğer eşya” başlıklı fıkrasında malul ve sakatların kullanımına mahsus eşyanın gümrük vergilerinden muaf olduğu belirtilmiştir.2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak Haller Hakkında Karar” uyarınca;

 25/12/2008 tarihli ve 2008/14486 sayılı BKK ile değişik) Körler hariç olmak üzere malul ve sakatların eğitimi, çalışması veya fiziksel ve ruhsal açıdan sosyal gelişimlerine yönelik, özel olarak üretilmiş olup, malul ve sakatların kendi kullanımları için getirdikleri veya onlara yardım sağlanması amacına yönelik olarak kamu yararına faaliyette bulunan dernekler ile Sağlık Bakanlığınca yetki verilmiş kurum veya kuruluşlarca ithal edilen eşya ve malul ve sakat kişileri taşımaya yönelik sakat kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunan motorlu ticari araç,

 Konusu geçen eşyaya mahsus olan ve eşya ile birlikte getirilen parça, yedek parça ve aksesuarlar veya bu eşyanın bakım, kontrol, ayarlama ya da tamiri için gerekli olan aletler de bu muafiyet kapsamındadır” ifadelerini kullandı.

 ÖZEL TÜKETİM VERGİSİNDEKİ HAKLAR NELER?

Hakan Ataç, “Kanundaki yasal düzenleme çerçevesinde malul ve özürlülerin özel tertibat yapılma şartı olsun veya olmasın Özel Tüketim Vergisi ödemeden iktisap edebilecekleri taşıt araçları;Motor silindir hacmi 1600 cm3’ü aşmayan binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar  (steyşın vagon, arazi taşıtı ve jeepler dahil),

Motor silindir hacmi 2800 cm3’ü aşmayan eşya taşımaya mahsus taşıtlar,Motosikletler, mopedler ve bir yardımcı motoru bulunan tekerlekli taşıtlar şekilde sıralanabilir” dedi.

 TAŞITTA ÖTV İSTİSNASI NASIL SAĞLANIR?

Ataç, “Açıklamalar doğrultusunda Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli  (II)  sayılı listede sayılan araçlardan; özür durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranı (sakatlık derecesi) %90 veya daha fazla olan malul ve özürlüler ile bizzat kullanmak amacıyla sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malul ve özürlüler tarafından (beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere) yetkili satıcı veya galeriden satın alınmasında ÖTV tahsil edilmeyecektir.Buna göre, sakatlık derecesi % 90’dan daha az olan malul veya sakat kişiler tarafından bizzat kullanmak üzere ilk iktisabı yapılacak taşıtlarda ÖTV istisnası uygulanabilmesi için, taşıt üzerinde aracın sakatlığa uygun hareket ettirici özel tertibat yapılmış olması gerekmektedir” şeklinde konuştu.

 Ataç sözlerine şöyle devam etti; “Buna karşın, istisnadan yararlanmak için, sakatlık derecesi % 90 veya daha fazla olan malûl ve engellilere ait taşıtın özel tertibatlı olması şartı aranmayacaktır. Özürlü adına kayıtlı olan araç bu kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımlarından birisi veya noterce düzenlenmiş iş sözleşmesine bağlı olarak çalıştırılan bir sürücü tarafından kullanılacaktır.

 ÖTV ödenmeden malul veya özürlü tarafından yukarıda belirtilen esaslara göre satın alınan veya ithal edilen aracın çalınması üzerine, 5 yıl içerisinde alınan yeni aracın istisna hükmünden yararlandırılması mümkün bulunmamaktadır.

 Bunun yanında, malûl ve engellilerin istisnadan yararlanarak ilk iktisabını yaptığı araçla ilgili olarak bu aracın deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale geldiğini tevsik eden ekspertiz raporu ile "hurdaya çıkarılmıştır" damgası vurularak kayıt konulan tescil belgesinin aslı veya noter onaylı örneğini de ibraz etmeleri şartıyla, ilk iktisabını yapacakları yeni araçlar için ÖTV istisnası uygulanacaktır.”

 MTV KANUNDA SAĞLANAN HAKLAR NELER?

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nda sağlanan haklar hakkında da engellileri bilgilendiren Hakan Ataç, “5035 sayılı Kanun’un 22. maddesi ile Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun istisnalara ilişkin 4/c bendine göre; “Sakatlık dereceleri %90 ve daha fazla olan malul ve özürlülerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malul ve özürlülerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtlar” Motorlu Taşıtlar Vergisi’nden istisna edilmiştir” dedi.

 KDV’DE SAĞLANAN HAKLAR NELER?

Ataç, Katma Değer Vergisi Kanunu’nda sağlanan haklar hakkında da bilgi verirken şöyle konuştu; “KDV Kanunu’nun 16. maddesinin (b) bendine göre, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167. maddesi kapsamında gümrük vergisinden muaf olan eşyaların ithali katma değer vergisi açısından istisna kapsamına alınmıştır. Gümrük Kanunu’nun 167. maddesinin 12. bendi uyarınca malul ve sakatların kullanımına mahsus eşya gümrük vergisinden muaf olduğundan bu kapsamda ithal edilen taşıt araçlarından KDV alınmamaktadır.

 Malul ve sakatlar tarafından yurt dışından ithal edilen taşıtlardan KDV alınmamaktadır, fakat bu taşıtların yurt içinde mamul ve engelliler tarafından ilk defa satın alımında  % 18 oranında KDV uygulanmaktadır.”

 EMLAK VERGİSİNDEKİ HAKLAR NELER?

Emlak Vergisi Kanunu’nda sağlanan haklar hakkında da bilgiler veren Antalya Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası İdari Müdürü Hakan Ataç, “Malul ve özürlülere vergi açısından sağlanan imkânlara, 2006 yılı başından itibaren Emlak Vergisinde uygulanmaya başlanan indirimli vergi oranı da eklenmiştir.İndirimli vergi oranının uygulanması için meskende bizzat oturma şartı aranmamaktadır. Bu nedenle, sahip olduğu tek meskeni kiraya verip, kirada oturan özürlü de diğer şartları taşımak kaydıyla emlak vergisi ödemeyecektir.

 200 m2’yi geçmeyen tek meskene hisse ile sahip olunması halinde indirimli vergi oranı, meskenin toplam Emlak Vergisinin hisseye düşenine uygulanacaktır.Birden fazla meskende hisseye sahip olanlar ile 200 m2’yi geçen tek meskene sahip olan özürlüler, sıfır oranlı Emlak Vergisi avantajından yararlanmayacaklardır” dedi.

 Gelir Vergisi Kanunu’nda sağlanan haklar hakkında da bilgiler veren Hakan Ataç, “Özürlülere vergi avantajı sağlayan müesseselerinden birisi de, özürlü ücretlilerin Gelir Vergisi matrahlarının hesaplanmasında dikkate alınan “Sakatlık İndirimi” uygulamasıdır.

 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 31. maddesinde,“Çalışma gücünün asgari % 80'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat, asgari % 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat, asgari % 40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat sayılır ve aşağıda sakatlık dereceleri itibariyle belirlenen aylık tutarlar, hizmet erbabının ücretinden indirilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

 Sakatlık indirimi, hizmet erbabında tevkifat matrahına uygulanır. Bu indirim, bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan serbest meslek erbabı ve ücret geliri elde eden mükellefler için de uygulanır. Bu durumda indirimden yararlanan özürlü kişi değil, ona bakmakla yükümlü olan serbest meslek erbabı ve ücret geliri elde eden mükelleflerdir” şeklinde konuştu.

 ENGELLİ ANNELERİNE ERKEN EMEKLİLİK

 Ataç sözlerini şöyle sonlandırdı; “5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 28.maddesinin 8. fıkrasındaki düzenleme ile bakıma muhtaç çocuğu bulunan sigortalı anneye erken emeklilik olanağı sağlayan bir düzenleme yapılmıştır.

 Yasa maddesinde “Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul çocuğu bulunanların, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, prim ödeme gün sayıları toplamına eklenir ve eklenen bu süreler emeklilik yaş hadlerinden de indirilir.”hükmü yer almaktadır.

 Kanunun yürürlük tarihine ilişkin düzenlemenin yer aldığı108.maddeye baktığımızda 28.maddenin yürürlük tarihinin 2008 Ekim ayı olduğu görülmektedir.Bu durumda, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra sigortalı çalışması olan ve aynı zamanda engelli malul çocuğu bulunan annelerin ödedikleri her 360 gün prim dörtte bir fazlası ile 450 gün gibi değerlendirilecektir. Aynı şekilde her yıl için 90 gün yaş haddinden de indirilecektir.” 



Yalçın KÜÇÜK
Anahtar Kelimeler
Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner158

banner344

banner322

banner8

banner309

banner239

Yasa Dışı Bahis ve Dolandırıcılık Operasyonu
Nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla gözaltına alınan 27 şüpheliden 24'ü adliyeye sevk edildi,...

Haberi Oku